Platvoeten ookwel pes planus genoemd is een voet waarbij de voetboog in de lengte en/of breedte in de richting van het standvlak doorzakt. De onderzijde van de voetzool is in contact met de ondergrond bij het staan, lopen ed. Deze afwijking is meestal aanwezig bij de geboorte.

Anatomie
De anatomie van de voet is zeer complex. Alle structuren werken samen om een zo stabiel mogelijke basis te verkrijgen. Bij de platvoet zijn het bot, ligamenten, spieren allemaal betrokken.

Botten
Het voetskelet begint bij de talus dit is het voetbot van de enkel. Deze staat op het hielbeen (dmv het subtalairgewricht). De enkel zorgt voor een beweging naar boven en naar beneden van de voet. De beweging tussen het hielbeen en de talus geeft een zijwaartse bewegingsmogelijkheid. Bij de platvoet is er meestal veel beweging in dit laatstgenoemde gewricht. Deze overbeweeglijkheid zorgt voor compensaties in de rest van de voet om een zo stabiel mogelijke afwikkeling te kunnen maken.
Na de achtervoet komen de tarsale botten. Dit is een groep van 5 botten die als een groep samenwerken. Bij de beweging van de voet in de ene richting ontstaat er een slotpositie waardoor de voet in deze positie erg stabiel en stevig is. Wanneer de voet de andere zijde op beweegt ontstaat er een losse positie waarbij de voet zicht aan de ondergrond kan aanpassen. Aan het uiteinde hiervan komen we bij de middenvoetsbeentjes. Waaraan de teenkootjes zitten.

De ligamenten en pezen
Ligamenten zijn bandachtige weefsels die bot naar bot bevestigen. Qua structuur lijken ligamenten erg op pezen. Een groot verschil is dat pezen spieren aan de botten bevestigen. De grote achillespees is de belangrijkste pees voor het gaan. De tibialis posterior pees is een pees die belangrijk is voor de ondersteuning van de voetboog. Dit wordt eveneens bewerkstelligd door de fascia plantaris. Wanneer deze structuren hun werkzaamheid niet kunnen uitvoeren kan dit resulteren in een platvoet.

Spieren
De meeste bewegingen van de voet worden gemaakt door spieren die vanuit het onderbeen met een pees aan de voet hechten. Tevens zijn er kleinere spieren die in de voet liggen, deze zorgen met name voor bewegingen van de tenen.

Oorzaken
Er zijn grofweg 2 soorten platvoeten. De eerste is een flexibele platvoet. Deze voet lijkt een boog te hebben in een ontspannen toestand maar bij het staan of lopen wordt de voetboog afgeplat.
De meeste babys en jonge kinderen hebben een voet die wat lijkt op een platvoet. Dit is normaal. De voet en enkel zijn opgebouwd uit zacht weefsel, vet en kraakbeen. De voetboog heeft zich nog niet gevormd. Het overgrote deel van de kinderen zal hier overheen groeien. In sommige gevallen zal de voetboog zich niet herstellen vaak is het zo dat hier een erfelijkheidsfactor meespeeld.
Activiteit en druk op de voet tijdens de ontwikkeling is de juiste training om een juiste sterkte en stabiliteit te krijgen in de voeten.
Er zijn veel oorzaken voor het ontstaan van een platvoet. Biomechanisch gezien werken verschillende structuren in de voet samen om elkaar te ondersteunen om zo een platvoet te voorkomen.
Bij een flexibele platvoet zijn de botten meestal normaal. De ondersteunende ligamenten zijn vaak te los. Dit zorgt voor een vermindering van de stabiliteit. Hierdoor moeten spieren en andere structuren harder werken voor optimale stevigheid te geven in de voet. Hierdoor kan een vermoeidheid ontstaan en het doorzakken van de voetboog. Dit kan een kettingreactie geven naar het hele been.
Een zeldzame vorm van platvoeten is de spastische platvoet, deze heeft een tarsale verbening van twee of meerdere tarsale botstukken. Deze voet is in tegenstelling tot de flexibele platvoet niet tot nauwelijks beweegbaar.

Symptomen
De meeste kinderen hebben geen last van hun flexibele platvoet. Het aflopen van de schoen is het enige probleem. Dit is normaal gesproken geen reden om ongerust te zijn.
In milde tot ergere gevallen ontstaan vermoeidheidsklachten en zere voeten na een lange dag. In de zeldzame ernstige gevallen kunnen botstukken zover naar beneden zakken dat ze contact maken met de ondergrond wat pijn kan veroorzaken. Tevens ontstaat hierdoor een instabiliteit en een verminderde mogelijkheid om zich aan te passen aan de ondergrond en weinig schokabsorptie mogelijkheden.
Af en toe wordt de platvoet erger naarmate de leeftijd hoger wordt. Dit kan leiden tot problemen op allerlei gebieden zoals in de knie, grote teen en heup.

Diagnose
Er zal gekeken moeten worden naar de mobiliteit in de verschillende gewrichten. Spierkracht vermindering of stijfheid. Tevens kan het slijtpatroon van de schoen beoordeeld worden. Soms kan er een uitstekend botstuk gevonden worden.
Een aantal testen kunnen gedaan worden zoals het op een been staan of op de tenen staan.
Behandelmogelijkheden
Bij een milde vorm van platvoeten is een behandeling vaak niet nodig. Soms corrigeert de voet zich nog naarmate de ontwikkeling vordert. Voor jonge kinderen kan het goed zijn ze zoveel mogelijk op blote voeten te laten lopen. Dit vergroot de zenuwimpulsen en zorgt voor het sterker worden van de spieren en stabiliteit.
Bij oudere kinderen en volwassenen is een goede schoen aan te raden, hiermee wordt bedoelt een stevige hielomsluiting en een redelijk soepele onderzool.

Behandelmogelijkheden

Wanneer er klachten ontstaan biedt een ondersteuning en/of correctie van de voet vaak een oplossing. Hiermee wordt voorkomen dat de ligamenten verder uitrekken, zorgt voor meer stevigheid en stabiliteit bij het staan en het lopen. Bij een flexibele platvoet zal een voetboog zich vaak niet meer herstellen.